ใบชาประเภทต่างๆ มีสารอาหารอยู่ในปริมาณที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับกรรมวิธีการผลิต ซึ่งสารอาหารเหล่านี้นี่เอง ที่เป็นตัวกำหนด “รสชาติ” ของชา เช่น ชาที่มีกรดอะมิโนเยอะ ก็จะมีรสกลมกล่อม ชาที่มีสารแคทิซินเยอะ ก็จะมีรสฝาด และขม เป็นต้น
ในการเลือกน้ำสำหรับใช้ชงชา ปกติแล้วสามารถใช้น้ำขวดธรรมดาแบบที่วางขายทั่วไป นำมาต้มให้เดือดก็เป็นอันใช้ได้ แต่บทความนี้ จะพูดถึงเฉพาะเรื่องการใช้น้ำแร่ครับ เพราะชนิดของน้ำแร่มีผลต่อรสของชาที่แตกต่างกัน ดังนั้น ข้อเท็จจริงเรื่องน้ำแร่ชนิดไหนจะชงชาออกมาได้รสอย่างไร
“โฮจิฉะ” (ほうじ茶: Hōjicha ) หรือ “ชาเขียวคั่ว” ถูกผลิตโดยการนำใบชาเขียวที่เหลือจากกระบวนการผลิตชาเขียวประเภทอื่นๆไปคั่ว ทำให้มีกลิ่นหอมไหม้ ดื่มแล้วรู้สึกสดชื่น
การชงชาเย็น ก็เหมือนกับการชงชาร้อน เพียงแต่ลดปริมาณน้ำร้อนให้เหลือเพียงครึ่งหนึ่งเท่านั้น แล้วเทชาที่ชง ลงในแก้วใส่น้ำแข็ง รอสักครู่ น้ำแข็งก็จะละลายเข้ากับชา กลายเป็นชาเย็น วิธีนี้ มีข้อดีกว่าการชงชาทิ้งไว้แล้วปล่อยให้เย็น
ฉะเซ็นทำจากไม้ไผ่ ก่อนใช้ควรนำมาจุ่มในน้ำอุ่น เสมือนเป็นการอุ่นเครื่องฉะเซ็น ก่อนนำไปตีมัทฉะ …และหลังจากใช้เสร็จ ก็ควรล้างฉะเซ็นด้วยน้ำสะอาดเบาๆ ให้ชาหลุด แล้วปล่อยให้แห้งตามธรรมชาติในที่โล่ง อากาศถ่ายเท เพราะไม่อย่างนั้นแล้วอาจเกิดการขึ้นราได้
ต้นชา คือพืชที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Camellia sinensis สามารถแบ่งออกได้เป็นสองสายพันธุ์ คือ ชาจีน (Camellia sinensis var. sinensis) และชาอัสสัม (Camellia sinensis var. assamica)
“ฉะเซ็น” (茶筅: Chasen) หรือ “แปรงตีชา” เป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้เลย ในพิธีชงชาญี่ปุ่น ฉะเซ็นทำมาจากไม้ไผ่ นำมาผ่าแล้วฝานออกเป็นซี่ๆ เป็นงานฝีมือที่ผู้ประดิษฐ์ต้องใช้ความละเอียดและความชำนาญสูง
โครงสร้างของ “ฉะเซ็น” (茶筅: Chasen) คือท่อนไม้ไผ่ที่ด้านหนึ่งทำหน้าที่เป็นด้ามจับ ส่วนอีกด้านหนึ่งถูกผ่าและซอยออกเป็นซี่เล็กๆ เอาไว้สำหรับใช้ชงชามัทฉะ
.”มัทฉะ” (抹茶: Matcha) คือผงชาที่เกิดจากการนำใบชาเขียวเกียวขุโระ(ใบชาที่ได้รับการดูแลอย่างดีที่สุด)มาโม่ให้ละเอียดด้วยครกหิน คุณลักษณะพิเศษของมัทฉะคือมีรสชาติที่เข้มข้น ทำให้ขนมที่เหมาะสำหรับรับประทานกับมัทฉะนั้น
เกียวขุโระ (玉露: Gyokuro) ถือเป็นชาที่ดีที่สุด ในหมวดหมู่ชาเขียว เพราะต้องผ่านการประคบประหงมด้วยขั้นตอนยุ่งยากมากมาย กว่าจะได้ใบชามาชงเสิร์ฟเป็นชาร้อนๆ
